ถึงจะเขียนว่า meme แต่คำนี้อ่านว่า "มีม" (อย่าเสียใจที่อ่านผิด เพราะผู้เขียนก็อ่านผิดเหมือนกัน) เป็นคำที่ย่อมาจากคำว่า mimeme หมายถึงการ "ทำตามกัน" แต่เดิมคำนี้คิดค้นขึ้นเมื่อปี 1976 โดย นักชีววิทยาเชิงปฏิวัติชาวอังกฤษ Richard Dawkins เพื่อแสดงถึงแนวคิดของการแพร่กระจายความคิดและปรากฏการทางวัฒนธรรม

ที่จริงแล้ว meme หรือ Internet meme ไม่ใช่ของแปลกประหลาดในโลกอินเตอร์เน็ตแต่อย่างใด แต่สำหรับคนไทยส่วนใหญ่แล้วคงเป็นคำหรือชื่อที่ไม่คุ้นหูมาก่อน อันที่จริงแล้ว fuse เองก็เคยนำเสนอเรื่องของ meme ไปแล้วหลายต่อหลายครั้ง แต่ทว่าเนื่องด้วยจะเป็นการใช้คำศัพท์ที่ทำให้คนส่วนใหญ่ไม่คุ้นหู หลาย ๆ บทความนั้นจึงใช้คำว่า "viral" แทนในบางจุด

Meme นั้นคืออะไร? ว่ากันง่าย ๆ meme คือสิ่งที่กระจายไปทั่วอินเตอร์เน็ตไปอย่างแพร่หลายและมีการใช้กันโดยทั่ว ซึ่งสามารถเป็นได้ทั้งรูปภาพ วีดีโอ ชื่อ คำพูด วลี หรือประโยคใด ๆ ก็แล้วแต่ โดยตามหลักแล้วมันคือการแพร่กระจายจากคนสู่คนโดยผ่านทางสื่อออนไลน์ต่าง ๆ นั่นเอง

แล้วมันต่างจาก viral ตรงไหน? ความต่างระหว่าง viral กับ meme อยู่ตรงที่ viral นั้นจะจบอยู่แค่การส่งต่อ แต่ meme นั้นจะหมายถึงการทำซ้ำ ยกตัวอย่างเช่น คลิปครูเขวี้ยงบีบี (เบอร์เกอร์คิง) นั้นเป็น viral video ที่มีคนส่งต่อกันเป็นทอด ๆ เท่านั้นแต่ไม่มีการทำซ้่ำแต่อย่างใด แต่ในขณะที่ Getdown หรืออย่าง Nyancat (ที่เราได้เคยพูดถึงไปแล้ว) นั้นนอกจากมีการส่งต่อแล้วยังเกิดการทำซ้ำโดยเน้นความสนุกสนานเป็นสำคัญ

ที่จริงแล้ว ประเทศไทยของเราเองนั้นก็มี meme ยอดนิยมมากมาย ทั้งเป็นของตัวเองบ้าง เอาของคนอื่นมาเล่นบ้าง ยกตัวอย่างเช่น "มั่นใจว่าคนไทยเกินล้านคน..." (Facebook) / "ถ้ายูจิโร่สู้กับ..." "ยาราไนก้า" (บอร์ดการ์ตูน) / "จนกระทั่งธนูปักที่เข่า" (Skyrim) เป็นต้น

ที่จริงแล้ว Internet Meme เองนั้นก็ไม่ได้จบอยู่แค่มุกตลกบนอินเตอร์เน็ตเสมอไป หลาย ๆ ครั้งเราก็เห็นมันโด่งดังและมีอิทธิพลจนมาถึงโลกแห่งความจริง ไม่ว่าจะเป็น Rage Comic (4chan/reddit กระจายว่อนไปทั่วโลกอินเตอร์เน็ต) , Hachune Miku (จากคลิป Nico Nico Douga ได้รับความนิยมไปใช้กันต่อเรื่อย ๆ จนกระทั่งได้รับการยอมรับเป็นตัวละคร Official) หรือแม้กระทั่ง Planking (กระแสฮิตจากอินเตอร์เน็ตจนฮิตไปทั้งโลก) เองก็ตาม

และก็เชื่อว่าในไทยเองก็จะต้องได้รับกระแสจาก meme มาขึ้นเรื่อย ๆ เป็นแน่ เพราะหากเทียบกับสมัยก่อน คนที่รู้เรื่องของ meme นั้นจะมีเฉพาะชาวอินเตอร์เน็ตขาประจำส่วนหนึ่งเท่านั้น แต่ในปัจจุปันนี้ อินเตอร์เน็ตนั้นสามารถเข้าถึงทุกคนได้อย่างง่ายดายมากขึ้น รวมถึงเรายังมี Social Network ที่จะสามารถแชร์ทุกสิ่งทุกอย่างได้อย่างง่ายได้

โดยรวมแล้ว Internet Meme นั้น ก็เกิดมาเพื่อสร้างความบันเทิงให้ทุกคนอย่างทั่วถึงอยู่แล้ว ถึงแม้หลาย ๆ มีมนั้นจะไม่มีเจ้าของลิขสิทธิ์แน่ชัด เพราะมันเกิดขึ้นโดยไม่ได้ตั้งใจและไม่สามารถหาตัวเจ้าของลิขสิทธิ์ที่ชัดเจนไม่ได้ แต่มีกฏที่ผู้ใช้ทุกคนรู้ดีอยู่แก่ใจแล้ว ก็คือการให้ความเคารพต่อมีมและใช้มันอย่างถูกต้อง ถูกความหมาย เพื่อให้เกียรติแก่ผู้คิดค้น (ที่แม้ว่าเราจะไม่รู้ว่าเป็นใครก็ตาม)

เพราะถ้าไม่มีพวกเขาแล้ว โลกอินเตอร์เน็ตนั้นคงเงียบเหงาน่าดู

อนึ่ง หากอยากรู้จัก meme จากทั่วโลกมากขึ้นสามารถลองเข้าไปที่เว็บไซท์ knowyourmeme.com ได้