เธอรู้สึกเหมือนฉันไหม ภาค 2: แดนจำลองของหนัง

by กิตติภัต แสนดี | Mon, 2010-06-28 08:25

3.2. เพราะหนังชวนให้จินตนาการร่วมไปกับตัวละครในหนัง

เคยไปบริจาคเงิน สิ่งของช่วยเหลือผู้ประสบภัยในเหตุการณ์อะไรสักอย่างหรือไม่? ถ้าถามแบบยั่วโมโห (แต่เพื่อให้เข้าเรื่อง) หน่อย ก็จะถามว่า สละสินทรัพย์ (กรณีบริจาคเงิน สิ่งของ) หรือเสี่ยงเจ็บเนื้อเจ็บตัว (กรณีบริจาคเลือด) กันไปให้กับคนที่เราไม่รู้ว่าเป็นใครทำไมกัน?

โดยเฉพาะหากคนที่ประสบภัย ห่างตัวผู้บริจาคมากๆ เช่น ชาวเฮติ แบบนี้จะให้เหตุผลว่าอย่างไร?

หนึ่งในหลายๆ คำตอบคือมนุษย์มีความสามารถในการจินตนาการร่วมไปกับคนอื่นที่กำลังอยู่ในสถานการณ์หนึ่งๆ ได้ และมีความสามารถในการ ‘เข้าใจ’ ทางเลือก ทางรอดที่คนอื่นกำลังประสบอยู่ได้ในห้วงสถานการณ์หนึ่งๆ

เมื่อเราลองจินตนการชะตากรรมของคนที่ประสบภัยอะไรสักอย่าง เราจะเห็นทางเลือกที่น้อยนิดที่เขามีในสถานการณ์นั้น จนทำให้ใครบางคนทนไม่ไหว ต้องลุกขึ้นมาช่วยเหลือผู้ที่กำลังประสบชะตากรรมนั้น

เริ่มแรกมันคือทฤษฎีทางปรัชญา แต่ต่อมามันมีผลการทดลองทางวิทยาศาสตร์มายืนยันว่ามีเส้นประสาทหน่วยหนึ่งทำหน้าที่ ‘เดาใจ’ คนอื่นจริง มีชื่อว่า mirror neuron

นั่นคือทฤษฎีจำลองสถานการณ์ (Simulation Theory)

ลองเทียบกันกับ Identify Theory ดีๆ จะเห็นว่ามันคนละเรื่องกัน เพราะ Identify Theory พูดว่าเราจะกำหนดตัวเป็นคนอื่น เขามีอารมณ์ยังไง เราก็มีอารมณ์อย่างงั้น แต่ Simulation Theory เขาลงไปชัดกว่า เขาบอกว่าว่าเราจะจินตนาการว่าเป็นคนอื่น โดยคนอื่นนั้นจะต้องเจอกับสถานการณ์แปลกๆ บางอย่างก่อน และจุดมุ่งหมายของการจินตนาการนั้นท้ายที่สุดก็คือ เดาทางเลือกของเขา และในกระบวนการนั้นเองที่ทำให้เกิดอารมณ์ร่วมไปกับคนอื่นนั้น

พอมันมาอยู่ในมือคนรักหนัง ทุกอย่างก็ดูเหมือนจะลงตัวไปเสียทุกเรื่อง

ทำไมเราหดหู่ใจ และให้กำลังใจกลุ่มปลดแอกอิตาลีที่ถูกหน่วยทหารจากเยอรมันจับกุมตัวเพื่อบีบคั้นข้อมูลลับ ในงานแห่งยุคสัจนิยมสมัยใหม่แบบอิตาเลี่ยนใน Rome, Open City เมื่อแอบไปดูความคิด Simulation Theory แล้วก็ต้องตอบว่า เพราะคนดูจินตนาการร่วมไปกับตัวละคร แล้วกำลังเดาทางเลือก ทางรอดตามไปกับพวกเขาตลอดเวลา แต่เนื้อเรื่องมันขัดใจ ขัดทางเลือกไปหมดจนเกิดอาการหดหู่อย่างไม่รู้ตัว

คำถามที่ดีสำหรับเวลานี้คือ ทำไมเราไม่ส่งอีเมลไปหาเจ้าหน้าที่ฑูตเยอรมันประจำประเทศไทย เพื่อต่อว่าว่าไปยึดประเทศอิตาลีทำไม

แนวคิดความรู้สึกแบบ offline คือสิ่งที่ช่วยตอบคำถามนี้

ถ้าหากเป็นคนที่คุ้นเคยกับอินเตอร์เนต การเปิดหน้าเวบเพจแบบ online คือการดึงข้อมูลจากปัจจุบันที่อยู่ใน server เข้ามายังเครื่อง PC แต่การเปิดเวบเพจแบบ offline คือการดึงข้อมูลที่เก็บไว้ในเครื่องอยู่แล้ว ออกมาเปิดใหม่ ซึ่งบางข้อมูลจะหล่นหายไปบ้างเพราะเครื่องมันไม่ได้บันทึกไว้ และที่แน่ๆ คือข้อมูลจะไม่ทันสมัย

แล้วมันเกี่ยวอะไรกับเรื่องการแสดงความรู้สึก?

เขาบอกว่าความรู้สึกที่มาจากการชมหนัง จะเป็นประเภท “รู้สึกและเข้าใจด้วย แต่ไม่เชื่อ” คือไม่แสดงออกมาเป็นรูปธรรม

คนดูหนังและโกรธก็จะไม่กระทืบเท้า พังเก้าอี้ คนไปดูหนังผีและกลัวก็ไม่ได้มีความรู้สึกอยากซื้อประกันภัยชีวิตก่อนเข้าโรงหนัง นี่คือคุณลักษณะที่เขาบอกว่ามัน “offline” คือไม่เชื่อมกับโลกปัจจุบันแห่งความเป็นจริง แต่อ้างอิงจากประสบการณ์ความรู้สึกที่มีอยู่ในตัวล้วนๆ

ความคิดเรื่อง offline ใช้อธิบายได้หลายเรื่อง เช่น อธิบายว่าที่หนังน่ากลัวหวาดเสียวมันขายดี ก็เพราะความรู้สึกกลัว เมื่ออยู่ในโหมด offline (คือไม่ต้องตายจริงๆ) แล้วมันสนุกและปลอดภัยกว่าไปนั่งรถเหาะหรือเข้าไปในบ้านร้าง

แต่อย่าถามเชียวว่าไอ้ความคิด offline นี่มันมาได้ไง มีเหตุผลอะไรรองรับ แล้วมันมีลักษณะยังไงกันแน่ เพราะข้าพเจ้าไม่ทราบ และแหล่งอ้างอิงก็ขาดความชัดเจนในเรื่องดังกล่าว

3. ข้อสรุป

เรามีความรู้สึกร่วมกับสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริงๆ ได้อย่างไร ณ ปัจจุบันเราสามารถตอบได้ 2 แนวทางหลักคือ บอกว่าคนดูหนังจะเอาอัตลักษณ์ของตัวละครในหนังมาสวม แล้วมีความรู้สึกร่วม โดยต้องทำให้ชัดเจนมาก่อนว่าแล้วหนังบางเรื่องที่มีแต่ตัวละครที่ไม่น่าสวมอัตลักษณ์มาใส่แต่ยังสร้างความรู้สึกร่วมได้ จะอธิบายยังไง หรือจะบอกว่าเป็นธรรมชาติของมนุษย์อยู่แล้ว ที่จะจินตนาการร่วมไปกับตัวละคร แล้วคิดหาทางออกจากสถานการณ์ร่วมกัน พอมีปัญหาอะไรเกิดกับตัวละครตัวนั้น คนจินตนาการร่วมก็อดมีความรู้สึกร่วมไปกับเขาไม่ได้ แต่ก่อนจะตอบแบบนั้นได้ ต้องหันมาตอบว่า ความรู้สึก offline นี่คืออะไรกันแน่

[ต่อบทความในชุด ลำดับที่ 6]

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของบทความชุดปรัชญาภาพยนตร์เบื้องต้น (Philosophy of Film) เผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับปัญหาทางปรัชญาอันเกี่ยวข้องกับสื่อภาพยนตร์

Tags: philosophy of film

Login or register to post comments
369 views
0 likes

Comments

#5638
Comment by ghd pink | Thu, 2011-06-30 11:10

The U.S. government has launched an investigation into whether Internet search engine Google is using its dominance to promote its products while blocking competitors. Google controls more than 65 percent of web searches worldwide and earns most of its money - billions of dollars - in search-related advertising. The U.S. Federal Trade Commission (FTC) says it wants to know whether Google is using its dominance in searches not only to earn advertising revenue but also to channel users to its growing network of services. ken griffey jr shoes ken griffey shoes air griffey griffeys nike ken griffey shoes nike ken griffey jr shoes women ken griffey jr shoes ken griffey shoes women air griffey womens griffey shoes II air griffey shoes 2 griffey shoes Nike Air Max Griffey Fury 2012 Air Max Griffey Fury 2012 griffeys 2012 air griffey max gd 2 ken griffey jr max gd 2 The FTC investigation mirrors a similar probe the European Union opened last year. The U.S. state of Texas also is looking at Google's business practices. Google executives say they do not believe they are doing anything wrong or violating any antitrust laws. Griffey Fury 2012 nike griffey fury 2012 ken griffey shoes 2012 griffey shoes 2012 nike air griffey max 1 ken griffey shoes sale cheap ken griffey shoes blue griffeys purple griffeys griffey shoes 2011 air griffey max II nike air griffey max 2 ken griffey shoes II griffeys 2011 ken griffey jr shoes 2011 air griffey max II nike griffey shoes ken griffey shoes 2011 ken griffey sneakers cheap ken griffey jr shoes air griffey max 1 nike air griffey In the 1990s the FTC looked into the business practices of Microsoft and whether it was using its Windows operating system to kill competing software makers. That case was settled in 2002. It was only last month that Microsoft emerged from government oversight. griffeys women womens griffey shoes griffey shoes for women Nike Air Max Griffey Fury 2012 Air Max Griffey Fury 2012 griffeys 2012 Griffey Fury 2012 nike griffey fury 2012 WASHINGTON, June 25 (Xinhua) -- U.S. President Barack Obama on Saturday touted investment at home as a key to propping up the world's largest economy, despite the ongoing deficit reduction efforts. air yeezy air yeezy shoes for cheap yeezy shoes air yeezys shoes air yeezy glow in the dark nike air yeezy cheap nike air yeezy nike air yeezy shoes nike air yeezy sale nike air yeezy kanye west sale nike air yeezy kanye west shoes nike air yeezy glow in the dark nike air yeezy glow in the dark for sale nike air yeezy black pink glow in the dark Nike Air Yeezy Zen Grey glow in the dark cheap nike air yeezy zen grey glow Budget cutting did not mean cutting "our way to prosperity", Obama said in his weekly address, adding that "we need to do what's necessary to grow our economy, create good, middle-class jobs, and make it possible for all Americans to pursue their dreams". "It means rebuilding our crumbling roads, railways and runways. And it means investing in the cutting-edge research and technologies that will spur growth in the years ahead, from clean energy to advanced manufacturing," Obama said. nike air yeezy zen grey glow sale nike air yeezy zen grey light charcoal kanye west nike air yeezy Nike Air Yeezy Women cheap Nike Air Yeezy Women air yeezy shoes for sale womens air yeezy shoes authentic air yeezy shoes cheap air yeezy shoes cheap air yeezy air yeezys shoes air yeezy zen grey light charcoal air yeezy for sale kanye west air yeezy kanye air yeezy He noted that this week the administration had launched an Advanced Manufacturing Partnership, an initiative to bring the federal government together with some innovative companies and manufacturers, in a bid to bolster advanced manufacturing research and development and spur job creation. Air Max 2 CB94 Nike Air Max 2 CB94 nike Charles Barkley Shoes Charles Barkley Shoes charles barkley cb94 nike air max 2011 air max 2011 womens air max 2011 nike air max 2011 womens cheap air max 2011 air max 2011 for sale discount air max 2011 kids air max 2011 Stock markets rallied Friday after European Union leaders agreed on a new bailout for Greece, provided that Athens commits to more austerity measures. But the Greek deal fails to address fundamental problems threatening the future of the 17-member eurozone. air max 2011 nike air max 2011 nike air max shoes womens air max 2011 cheap air max 2011 air max 2011 for sale cheap air max 2011 sale air max 2011 womens ari max 95 nike ari max 95 cheap nike air max 95 womens air max 95 air max 24 7 nike air max 24 7 air max 24 7 womens air max 2010 nike air max 2010 air max 2009 nike air max 2009 Speaking to reporters on Friday, German Chancellor Angela Merkel described the bailout deal for Greece agreed by European Union leaders in Brussels as "good." Merkel said the 27-member EU was going to push Greece and another ailing eurozone member, Portugal, to respect austerity programs they have agreed to in exchange for massive loans. European finance ministers are meeting in early July to carve out the details of the new Greek rescue package, which will reportedly be worth more than $171 billion. nike dunk sb nike dunks nike dunk high womens dunk sb shoes nike dunk heels nike heels nike heels for women dunk sb heels air max 87 nike air max 87 nike air max 90 womens air max 90 air max 91 nike air max TN nike air max TN 10 womens air max TN nike free shoes But the months-long eurozone crisis - which has not only hit Athens, Portugal and Ireland, but also threatens Spain - is far from over. First, Greek lawmakers must approve more austerity measures in exchange for a new bailout, and it's by no means certain they will do so. women nike free shoes ken griffey jr shoes ken griffey shoes air griffey griffeys nike ken griffey shoes nike ken griffey jr shoes women ken griffey jr shoes ken griffey shoes women air griffey womens griffey shoes II cheap air griffey shoes 2 But Simon Tilford, chief economist for the London-based Center for European Reform, says true reform is going to take more than just a parliamentary vote. "Resolving the Greek crisis is going to need more than a series of bailouts," said Tilford. "Basically, unless the Greek economy can return to economic growth, they won't be able to bring about ongoing improvements in the country's public finances." nike air griffey max 1 ken griffey shoes sale griffey shoes 2011 cheap ken griffey shoes griffey shoes blue griffeys purple griffeys air griffey max II nike air griffey max 2 ken griffey shoes II griffeys 2011 ken griffey jr shoes 2011 air griffey max II Tilford says doing so means addressing fundamental problems not only facing Greece, but the 17-member eurozone as a whole. "Going forward, one of two things have to happen within the eurozone," added Tilford. "Either they bite the bullet and they forge some fiscal union that is they have a federal budget whereby countries with stronger public finances transfer moneys to those with weaker public finances." Or, Tilford says EU leaders should address the huge trade imbalances within the eurozone marked by strong exporters like Germany and weak ones like Greece. Janis Emmanouilidis, senior policy analyst for the Brussels-based European Policy Center, agrees the European Union must address fundamental imbalances within the eurozone if the monetary union is to remain intact. nike griffey shoes ken griffey shoes 2011 ken griffey sneakers cheap ken griffey jr shoes air griffey max 1 nike air griffey griffeys women womens griffey shoes griffey shoes for women Air Jordan Alpha Trunner Air Jordan Alpha Trunner shoes Jordan Alpha Trunner shoes NIKE Air Jordan Alpha Trunner CHEAP Air Jordan Alpha Trunner Jordan Alpha Trunner Training Shoes Jordan Alpha Trunner Training "I think the member states will come out of the crisis," said Emmanouilidis. "I'm not saying in total. I'm not saying some of the member states won't face even more severe problems. In the Greek case we don't know how the case will in the end start to develop." If the EU resolves its eurozone debt problems, analysts like Emmanouilidis believe the block could emerge strengthened from the experience. If not, some analysts fear the decade-old currency zone may not survive, at least not in its current form. nike air max 2011 air max 2011 air max 2011 womens womens nike air max 2011 cheap air max 2011 nike air max shoes nike air max 24 7 air max 24 7 air max 24 7 womens womens nike air max 24 7 The websites of the Brazilian Institute of Geography and Statistics (IBGE) and the Cultural Ministry became the latest victims of a string of hacker attacks Friday. Statistics agency IBGE's homepage was replaced by an image file and a warning that this month Brazil would be the target of the worst hacker attacks in its history. The culprit, a group called Fireh4ck3r, claimed the attacks were a form of protest of a nationalist group to make Brazil "a better country." The group said there was no place for groups "without any ideology," such as LulzSec in Brazil, a group that had targeted some governmental websites earlier this week. In an official statement, IBGE assured that the agency's database was not affected, though it was taken offline for a full analysis of the attack. nike air max 90 air max 90 air max 90 womens air max 90 high nike air max 90 high cheap air max 90 nike air max 95 air max 95 air max 95 womens womens nike air max 95 air max 95 on sale Moreover, the Cultural Ministry said its website had suffered an invasion attempt, but no data was stolen. The series of attacks is unprecedented, and the IBGE and the Cultural Ministry are only the latest in a series of federal websites targeted by several hacker groups. The attacks started last Saturday, when a group called Fatal Error Crew broke into the Brazilian Army website and leaked personal data over 1,000 personnel. The group also made the presidency's website a target in early January. On Wednesday, hackers from the LulzSecBrasil group targeted the presidency's site, as well as a portal providing general information on Brazil and the Federal Revenues Secretariat page. However, government data processing organ Serpro stated that the attacks were unsuccessful and the hackers did not manage to get access to any data. Lebron James Shoes Nike Lebron James shoes Lebron James Shoes VIII cheap Lebron James Shoes nike zoom lebron james Air Max Lebron VIII cheap nike lebron james Nike Air Max Lebron Lebron James Shoes sale Nike Air Max Lebron James Lebron James Shoes women kids Lebron James Shoes women Lebron James Shoes Later that day, Brazil's state-controlled oil and gas giant Petrobras was invaded, with LulzSecBrazil claiming responsibility for the attack. Then on Thursday, the Sport Ministry was attacked. Hackers claimed they obtained information regarding fraud in the 2014 World Cup and 2016 Olympic Games, but the ministry said the data was false. The ministry's website is already back online after an overhaul. air max LTD nike air max LTD nike air max LTD II womens air max LTD nike air max TN AIR MAX TN NIKE AIR MAX TN 10 AIR MAX TN 10 Mens Air Max TN III womens air max TN In addition, LulzSecBrazil posted a link for a file with information on Brazil's President Dilma Rousseff and Sao Paulo mayor Gilberto Kassab on Twitter. However, the government stated that the information provided about the president is not confidential, being available on the Internet in several official accountability reports and electoral court documents.